Frjósemi, þungun, ættleiðing
Frjósemi, þungun, ættleiðing
Ummæli einstaklings:
„Ég hafði áhyggjur af því allan tímann þegar ég greindist fyrst hvort ég mundi geta eignast barn eftir meðferð með krabbameinslyfjum og læknarnir mínir voru tregir til að geyma úr mér egg því þá þurfti mjög mikla hormónaörvun sem þeir höfðu áhyggjur af að myndi ýta undir krabbameinið. Ég hélt áfram að hafa blæðingar eftir krabbameinslyfjagjöfina, en læknarnir vildu að ég biði í 2 ár til að vera vissir um að meinið tæki sig ekki upp aftur. Ég beið í 3 ár og hafði miklar áhyggjur: Hvað ef ég fengi aftur krabbamein á meðan barnið mitt væri ennþá lítið? Hvað ef ég dæi? Hvað ef það fengi aldrei að kynnast mér? Og hvað ef ég eignaðist dóttur og hún fengi brjóstakrabbamein? Þegar ég loksins eignaðist Skye (á sama sjúkrahúsi og ég lá á þegar brjóstið var tekið) fannst mér þetta ferðalag hafa verið þess virði. Mér fannst ég hafa leikið á krabbameinið og örlögin með því að skapa líf. Hver dagur með dóttur minni er í mínum augum kraftaverk, vitnisburður um þolinmæði, von og trú. Jafnvel þegar hún svarar mér fullum hálsi eða er ómöguleg, fagna ég og furða mig á að hún skuli vera hér hjá mér."
—Geralyn Lucas, höfundur bókarinnar "Why I Wore Lipstick to My Mastectomy"
Sértu að hugsa um að eignast barn en ert jafnframt að glíma við brjóstakrabbamein, stendurðu frammi fyrir alls kyns erfiðum spurningum. Hvaða möguleika áttu á því að fara í meðferð og vera frjó eftir sem áður og fær um að ala barn? Hvernig kemstu að niðurstöðu um hvað er mikilvægast fyrir þig? Er eitthvað sem þú þarft að gera tafarlaust? Hvað má bíða þar til síðar?
Kannski er nýbúið að greina hjá þér brjóstakrabbamein og þú ert á leið í meðferð með krabbameinslyfjum. Læknirinn segir þér að þú getir farið inn í ótímabær tíðahvörf og orðið ófrjó af lyfjunum.
Þær fréttir gætu orðið til þess að þér líður enn verr en áður. Greiningin hefur hugsanlega slegið þig alveg út af laginu og þér finnst þú yfirbuguð. Tilraunir þínar til að finna réttu læknana og bestu meðferðarleiðirnar hafa þar á ofan reynst þér mjög erfiðar(*þetta er veruleiki sem margar konur standa frammi fyrir þótt því sé öðruvísi háttað hérlendis). Þú getur ef til vill ekki áttað þig á hvaða áhrif krabbameinið muni hafa á framtíð þína. Nú þarftu þar á ofan að hafa áhyggjur af því hvort krabbameinið og meðferðin við því geti gert möguleika þína á að eignast barn að engu.
Ef til vill ertu komin yfir fyrsta áfallið og hefur lokið meðferð við krabbameini. Efst í huga þér er aðeins eitt: Að komast að því hvort þú ert enn frjó — hvort þú getur orðið barnshafandi áður en það verður um seinan.
Margar konur deila áhyggjum sem þessum. Þig gæti langað til að verða þunguð eftir meðferð en ert enn ekki í föstu sambandi. Þú kannt að vera gift eða í sambandi, en ekki tilbúin að eignast börn. Eða þú átt þegar barn (eða börn) en langar mjög mikið til að eignast fleiri.
Frjósemi hefur svo margvísleg áhrif á margar hliðar lífsins á svo afgerandi hátt. Í þessum hluta er reynt að hjálpa þér að skilja og átta þig á því sem er mikilvægt fyrir þig að vita í þeirri stöðu sem ÞÚ ert.
Sérfræðingarnir sem fjalla um frjósemi, þungun og ættleiðingar eru:
-
Kutluk Oktay, M.D., aðstoðarprófessor við Weill Medical College, Cornell University, New York, NY
-
Leslie Schover, Ph.D., aðstoðarprófessor í atferlisvísinum við University of Texas M. D. Anderson Cancer Center, Houston, TX
-
Marisa C. Weiss, M.D., krabbameinslæknir með geislalækningar sem sérgrein við Thomas Jefferson University Health System, Philadelphia, PA
Þessir sérfræðingar eiga sæti í læknaráði breastcancer.or, ásamt rúmlega 60 öðrum læknum og sérfræðingum á krabbameinstengdum sviðum.
Heimildir og rannsóknir sem stuðst er við í þessum hluta:
-
M. Sonmezer and K. Oktay. Fertility preservation in female patients. Human Reproduction Update, 2004, Vol.10, No.3 pp.251-266.
-
L. A. Emens and N. E. Davidson. Adjuvant hormonal therapy for premenopausal women with breast cancer. Clinical Cancer Research, January 2003 (suppl.), Vol. 9, 486s-494s.
-
M. Friedlander and B. Thewes. Counting the costs of treatment: the reproductive and gynaecological consequences of adjuvant therapy in young women with breast cancer. Internal Medicine Journal, 2003;33:372-379.
-
S. E. Minton and P. N. Munster. Chemotherapy-induced amenorrhea and fertility in women undergoing adjuvant treatment for breast cancer. Cancer Control, November/December 2002, Vol. 9, No. 6.
-
S. Upponi et al. Pregnancy after breast cancer. European Journal of Cancer, April 2003.
-
D. Rosner and J. Yeh. Breast cancer and related pregnancy: suggested management according to stages of the disease and gestational stages Journal of Medicine, 2002, Vol. 33, nos. 1-4, p. 23-62.
-
Woo, et al. Breast cancer in pregnancy. Archives of Surgery, January 2003.
-
A. J. Keleher et al. Multidisciplinary management of breast cancer concurrent with pregnancy. Journal of the American College of Surgeons, January 2001, p. 54-64.
-
Ginsburg et al. In vitro fertilization for cancer patients and survivors. Fertility and Sterility, 2001; 75:705-10.
-
D. E. Tourgeman. Ovulation induction is not the same as superovulation: the effect of selective estrogen receptor modulators and aromatase inhibitors. Fertility and Sterility, 2003; 18:90-95
-
T. Falcone et at. Ovarian Function preservation in the cancer patient. Fertility and Sterility. 2004; 81(2)243-57, p. 244.
Gert var mögulegt að setja saman þennan hluta með óskilyrtum styrk frá Stulman stofnuninni (The Stulman Foundation).
Þýðing greina í þessum hluta hefur ekki verið lesin yfir af læknum eða öðrum sérfræðingum enn sem komið er og staðfærslur sem kunna að reynast nauðsynlegar litlar sem engar.
Unnið í október 2009