Aðgangur að sjúkraskrám
Aðgangur að sjúkraskrám
Ummæli sjúklings:
„þegar þetta byrjaði allt saman kom grannkona mín til mín með nýja harmonikumöppu. 'Þú átt eftir að þurfa á henni að halda,' sagði hún. Og þetta hefur sannarlega reynst eitt af því besta og hugulsamasta sem nokkur manneskja hefur gert fyrir mig. Hún vissi alveg hvað mér átti eftir að finnast þetta flókið."
—Theresa
Að fylgjast með því hvar sjúkraskrár eru niður komnar – eða hafa þær í eigin vörslu – er mikilvægur liður í því að fást við alvarlegan sjúkdóm. Þegar um er að ræða sjúkdóm eins og brjóstakrabbamein getur það skipt sköpum að öll gögn liggi fyrir. Allir sem hafa skoðað þig eða meðhöndlað eiga tafarlaust að fá niðurstöður úr öllum rannsóknum eða aðgerðum sem þú hefur farið í því að mikilvægt er að geta borið saman gamlar og nýjar niðurstöður til að setja saman árangursríka meðferðaráætlun. (Sé einhver læknir ekki lengur í meðferðarteyminu, ber að fjarlægja nafn hans af lista yfir þá sem eiga að fá sendar niðurstöður.) Hér á eftir fara nokkur mikilvæg atriði sem gott er að hafa í huga:
-
Samkvæmt lögum átt þú rétt á að fá að sjá allar sjúkraskrár þínar, hvort heldur er í heild eða að hluta, og fá af þeim afrit æskir þú þess. Enginn annar en þú getur heimilað að sjúkrarskrár séu afhentar öðrum, hvort sem einstaklingar eða opinberir aðilar eiga í hlut. Sýna þarf bréf, orðsendingu eða eyðublað eftir atvikum, undirritað af þér.
-
Allar nýjar myndir skyldi bera saman við eldri myndir og eru þær yfirleitt geymdar þar sem þær voru teknar. Bæði nýjar og gamlar myndir ber að varðveita á sama stað. Flytjir þú þig frá einni stöð eða sjúkrahúsi til annars, þarftu að ganga úr skugga um að myndirnar fylgi þér. Í Bandaríkjunum varðveita sjúklingar stundum sjálfir sínar eigin brjóstamyndir heima (þ.e.a.s. afrit af þeim – því frummyndirnar eru varðveitt á spítalanum eða í leitarstöð), en það tíðkast ekki hérlendis.
-
Viljir þú fá álit annars læknis (eða þess þriðja) á fyrirhugaðri meðferð, brjóstamyndum eða öðrum rannsóknum, þarf læknirinn sem þú leitar til að fara yfir sjúkrasögu þína, skýrslur, filmur og sjúkraskrár. Farðu með gögnin í eigin persónu, hafir þú fengið tíma hjá lækni með stuttum fyrirvara eða þorir ekki að treysta því að pósturinn komi þeim til skila í tæka tíð. Flestir læknar vilja fá að sjá skýrslur um brjóstamyndatökur ásamt sjálfum filmunum, svo þú þarft að útvega hvort tveggja. Þú getur einnig heimilað að gögn séu send á milli með ábyrgðarpósti. Yfirleitt duga afrit af filmum en frumeintök af brjóstamyndum eru samt öruggust þegar meta þarf óljósar breytingar í brjósti. Til að fá afhentar frummyndir gætir þú þurft að sýna bæði þolinmæði og þrautseigju. Hafðu hugfast að þetta eru myndir af þér og þú átt rétt á að fá þær afhentar. *Með stafrænni röntgenmyndtækni sem verður tekin upp hérlendis á árinu 2008 mun þetta ekki eiga lengur við. Þá munu valdir læknir á Landspítala-Háskólasjúkrahúsi fá aðgang að stafrænum myndum eigin sjúklinga.
-
Enginn er betur til þess fallinn en þú að fylgja málinu eftir og ná saman öllum þeim upplýsingum sem máli skipta. Fáðu að vita á geisladeild eða leitarstöð hvernig, hvenær og hvar þú getur fengið þau gögn sem þú æskir. Gakktu úr skugga um að ekkert vanti. Þú gætir þurft að sýna ákveðni og gefa ekkert eftir, jafnvel þótt það sé ekki vani þinn. Gerðu það sem gera þarf. Ekki hafa áhyggjur af því hvað einhverjum kann að finnast um þig.
-
Engum er jafn annt um velferð þína og þér. Þeir tímar eru liðnir þegar fólki var sagt hvað það ætti að gera og hvað því væri fyrir bestu og það hlýddi þegjandi og hljóðalaust.
-
**Rafrænn aðgangur að sjúkraskrám er trúlega á næsta leiti. Innan skamms geta Danir lesið sjúkraskýrslur sínar, jafnt þær sem gerðar eru á sjúkrahúsum og af hálfu heimilislækna á netinu, og hefur landlæknir kynnt þessar hugmyndir fyrir heilbrigðisráðherra. Rafrænn aðgangur að eigin upplýsingum er talinn geta aukið öryggi sjúklinga með því að alltaf er hægt að komast í gögnin þegar mikið liggur við og meðferð gæti orðið markvissari. Sem stendur er þetta tæknilega ekki hægt hér á landi, m.a. vegna þess að sumir læknar eru enn með handskrifaðar sjúkraskrár, en stefnt er að því að breyta því. Í Bandaríkjunum er veitt ókeypis þjónusta sem felst í að gera sjúklingum kleift að halda utan um t.d. brjóstamyndir og tölvusneiðmyndir á stafrænan hátt. Langi þig til að kynna þér þetta betur skaltu smella á http://www.myNDMA.com þar sem er að finna nánari upplýsingar á ensku.
*Málsgrein merkt stjörnu er innskot þýðanda og ábyrgðarmanns.
**Málsgrein merkt tveimur stjörnum er að mestu leyti sótt í frétt í Morgunblaðinu sunnudaginn 14. janúar 2007 þar sem blaðamaðurinn, Sunna Ósk Logadóttir, ræðir við Matthías Halldórsson, landlækni. Birt með leyfi Mbl.
Næsta síða: Aðgangur að niðurstöðum rannsókna
Síðast uppfært í apríl 2009