Útlit - húðvörur, snyrting o.fl.
Útlit - húðvörur, snyrting og fleira
ÞAÐ SEM ÆTTI AÐ FORÐAST Í SNYRTIVÖRUM
Eiturefni leynast í ýmsum snyrtivörum. Neðst í þessari grein er listi sem Aubrey Organics, Guðrún Bergmann og Heilsa ehf. hafa tekið saman um efni sem fólk ætti að forðast í snyrti- og hárvörum. Birt með góðfúslegu leyfi www.graennapril.is.
Gott útlit... betri líðan
Þessi námskeið eru haldin að erlendri fyrirmynd (Look Good... Feel Better) og hafa veitt konum mikinn stuðning.
Hérlendis hafa verið haldin námskeið þar sem farið er í grundvallaratriði í umhirðu húðarinnar og leiðbeint um förðun, bæði á LSH og hjá Ljósinu.
Varagljái
Í danska blaðinu Politiken birtist grein hinn 14. ágúst 2008 þar sem sagt frá frá könnun á efnainnihaldi varagljáa. Greinin byggist m.a. á niðurstöðum Öko-Test, blaði þýsku neytendasamtakanna. Í stuttu máli enduðu öll dýrustu merkin á botninum vegna þess að forsvarmenn vildu ekki láta uppskátt hvaða efni væri í þeim, í öðrum kom í ljós að voru ýmis varasöm eða vafasöm efni sem geta framkallað ofnæmi eða krabbamein þar á meðal parafín sem safnast fyrir í líffærum. Í greininni er mælt með því að nota varagljáa frá þeim sem staðist hafa prófanir. Örugg merki eru talin Dr. Hauschka, Lavera og Logona.
F-plús áburður
Á meðan húðin er þurr og líflaus er þessi blanda af náttúrulegum olíum og fjörefnum bæði lífgefandi og læknandi. Gott er að bera hana á húðina áður en lagst er til svefns og má nota hana hvort heldur sem er á andlit eða líkamann allan. Ef húðin er mjög þurr má jafnvel nota hana til að fjarlægja farða af húðinni og hreinsa með vatni. Að lokum má nota milt (aukaefnalaust) andlitsvatn t.d. frá Dr. Hauscha og sleppa því að bera nokkuð annað á húðina.
Ef húðin á fótunum, t.d. hælum, er mjög þurr, er gott að maka blöndunni á hana, nudda vel í leiðinni og fara svo í hreina bómullarsokka og sofa með þá. Að morgni er áburðurinn að öllum líkindum allur genginn inn í húðina sem sendir frá sér þakklætisstrauma um líkamann.
-
2 msk sesamolía
-
1 msk ólífuolía
-
2 msk lárperuolía (avókaðó)
-
2 msk möndluolía
-
2000 einingar af E-vítamíni
-
100.000 einingar af A-vítamíni
Rétt magn af hverri olíutegund mælt og sett á tóma flösku. Út í olíuna er bætt E- og A-vítamíni með því að gera gat á belgina með nál eða klippa endann af og þrýsta innihaldinu í flöskuna. Hægt er að setja nokkra dropa af náttúrlegu ilmefni í flöskuna. Loka og hrista. Ef notuð er dökk flaska þarf ekki að geyma hana á köldum stað og þá er áburðurinn alltaf hæfilega mjúkur.
Að ná dýrmætum dropunum úr vítamínbelgjunum er þolinmæðiverk, þannig að sértu þreytt og illa fyrir kölluð skaltu annað hvort fá einhvern til að gera þetta fyrir þig eða hreinlega sleppa þeim þangað til þú ert betur á þig komin – úr því verður að vísu ekki alveg jafn fullkomin blanda, en þó miklu betri en ekki neitt.
Húðhreinsun (scrub)
Þessi blanda hefur reynst mér vel til að fríska húðina og losna við dauðar húðfrumur. Eftirfarandi uppskrift dugar á andlit og fótleggi:
-
1 tsk. natrón (án aluminiums - Pottagaldur)
-
nokkrir dropar sítrónusafi
-
2 tsk. hrásykur
-
1 tsk. kókosfeiti
Hlutföllum má örugglega breyta eftir smekk. Bera á og nudda húðina varlega, a.m.k. í andlitinu, og skola af með köldu vatni.
KÓKOSFEITI - til margra hluta einstök og nytsamleg
Kókosfeiti eða olía (fyrsta pressun: virgin) er afbragð til matargerðar því að hún þolir hita betur en nokkur önnur feiti án þess að eiginleikar hennar spillist. En hana má einnig nota til margs annars.
-
Kvef og særindi í hálsi
Kókosolía býr yfir bakteríueyðandi eiginleikum og getur hjálpað fólki að náta bata eftir kvef. Til að mýkja hálsinn er best að blanda henni saman við heitt te og hunang.
-
Sveppasýking
Kókosolía býr yfir öflugum sveppaeyðandi eiginleikum og má nota hana til að meðhöndla sveppasýkingu, t.d. fótsvepp, hringorm, þrusku og sveppasýkingu í leggöngum. Hana má nota jafnt innvortis sem útvortis.
-
Húðvandamál
Þar sem kókosolía er rakagefandi, bakteríueyðandi, sveppadrepandi og bólgueyðandi er hún frábært úrræði við alls kyns húðvandamálum, frá exemi til bleyjuútbrota.
-
Afeitrun
Margt er hægt að gera til að afeitra líkamann, en kókosolía er einstök vegna þess að um leið og hún hreinsar líkamann framleiðir hann orku. Vinsælt er að taka inn 1-2 tsk sjö sinnum á dag í einn til sjö daga til þess að hreinsa líkamann af eiturefnum, mengun og sveppasýkingu.
-
Skurðir og rispur
Kókosolíu má nota sem áburð á skurði og rispur á húð. Þannig kemur hún í veg fyrir síkingu um leið og hún nærir húðina og hjálpar henni að gróa. Hún getur oft komið í veg fyrir að ör myndist.
-
Svitalyktareyðir
Unnt er að nota kókosolíu eina og sér sem svitalyktareyði og húðin í handarkrikanum verður silkimjúk. Til að koma í veg fyrir svitamyndun má bæta matarsóda eða maíssterkju út í olíuna og smyrja í handarkrikana.
-
Flasa
Kókosolía er sett á fingurgómana og henni nuddað í hársvörðinn nokkrum sinnum í viku. Þetta er auðveld leið til að ráða bót á flösu, í senn áhrifarík og þægileg og hentar einnig ungum börnum með skóf í hársverðinum.
-
Hárnæring
Þunnt lag af kókosolíu er borið í hársvörðinn og hárið. Látið verka í hárinu í nokkrar mínútur og það síðan þvegið eins og venjulega. Engin þörf er á hárnæringu á eftir, jafnvel þótt hárið sé þvegið með sjampói.
-
Varasalvi
Margar tegundir af varasalva eru fullar af kemískum efnum. Sé þörf á varasalva er heillaráð að setja kókosolíu í litla dós sem hægt er að hafa í veskinu og grípa til þegar þörf krefur.
-
Farðahreinsir
Kókosolía er mjög góður farðahreinsir og sumir telja hana það besta sem völ er á. Kókosolía er náttúrlegur rakagjafi og þurrkar því ekki húðina.
-
Tannkrem
Til að búa til tannkrem er blandað saman til helminga kókosolíu og matarsóda. Síðan er nokkrum dropum af piparmyntuolíu bætt út í og sætuefni, ef vill. Þá er rétt að nota XyloSweet er talið sannað að verndi tennurnar.
-
Rakstur
Þeir sem hafa kynnst því að nota kókosolíu í stað raksápu vilja ekkert annað. Góð aðferð er að bera kókosolíu á staðinn sem á að raka (hvort sem það er andlit, leggir eða eitthvað annað), fara í heita sturtu og raka burt hárin. Húðin verður eins og barnsrass.
-
Húðkrem
Síðast en ekki síst er kókosolía frábært húðkrem til daglegra nota, strax eftir sturtu eða bað.
Örlitameðferð - vörtubaugur á nýtt brjóst
Sagt er frá örlitameðferð í grein í Daglegt líf sem birtist í Morgunblaðinu 30. janúar 2009 og talað við Undinu Sigmundsdóttur sem hefur sérhæft sig í því sem í greininni er kallað "medical tattoo". Einnig er talað við Þórdísi Kjartansdóttur lýtalækni sem segir m.a.: "Okkur hefur vissulega vantað hér á Íslandi manneskju með þessa kunnáttu, en við sem vinnum við að byggja upp brjóst á konur sem hafa þurft að fara í brottnám, viljum að húðflúrið sé gert í samráði við okkur." Og síðar í greininni segir hún: "Rétt er að leita leiða til að nýta þekkingu hennar (Undinu) til að þróa sem best þessa þjónustu við konur." Að því er kostnaðinn við húðflúr varðar telur Þórdís eðlilegt að hann sé endurgreiddur af sjúkratryggingum enda sé um hluta af læknismeðferð að ræða undir stjórn lýtalæknis.
Það sem ætti að FORÐAST í snyrtivörum
Methyl-, probyl-, butyl- og ethyl-PARABEN
Efnin eru notuð sem vörn gegn örveruvexti (rotvörn) í snyrtivörum og til að auka líftíma þeirra. Þau hafa valdið margs konar ofnæmisviðbrögðum og útbrotum. Rannsóknir hafa sýnt að þessi efni innihalda kvenhormóninn estrógen í vægu magni en hann getur frásogast í líkamann í gegnum húðina. Þessi efni eru mikið notuð þrátt fyrir að vitað sé að þau geti verið eitruð. Efnin geta truflað innkirlastarfsemina, aukið líkur á krabbameini og ófrjósemi. Finnst í húðvörum.
Diethanolamine (DEA) triethanolamine (TEA)
Efni þessi eru oft notuð í snyrtivörur sem bindiefni til að innihaldið freyði betur. Þau geta valdið ofnæmisviðbrögðum, pirringi í augum og þurrki í hári og húð. DEA og TEA eru samsettar ammoníakefnablöndur og geta myndað krabbameinsvaldandi sameindir þegar þær komast í snertingu við nítrat. Þessi efni eru eitruð ef þau frásogast í líkamann í lengri tíma.
Diazolidinyl urea, imidazolidinyl urea
Þessi efni eru mikið notuð sem rotvarnarefni. Ameríska húðlæknaakademían (The American Academy of Dermatology) hefur gefið út að efnin séu talin aðalorsök snertiexems. Tvö þekkt nöfn sem innihalda þessi efni eru Germall II og Germall 115. Hvorugt þessara Germall-efna er góður sveppaeyðir. Þau þurfa að vera sameinuð öðrum rotvarnarefnum til þess að virka. Bæði losa þau formalín sem getur verið eitrað (sjá að neðan).
Sodium lauryl / Laureth sulfate
Ódýr, hörð þvottaefni notuð í hársápur og sápulegi vegna hreinsandi eiginleika og hve vel þau freyða. Oftast unnin úr bensíni. Oft falin í snyrtivörum sem eru sagðar náttúrlegar með orðasambandinu „kemur úr kókoshnetu”. Þau geta valdið pirringi í augum, hrúðri í hársverði sem líkist flösu, útbrotum á húð og öðrum ofnæmisviðbrögðum.
Petrolatum
Einnig þekkt sem petroleum jelly (vaselín). Þessi steinefnaríka olía er notuð til að fá mjúka áferð á snyrtvörurnar. Hún hefur ekkert næringargildi fyrir húðina og getur haft neikvæð áhrif á eiginleika húðarinnar til að viðhalda eðlilegum raka. Falskur raki vaselíns liggur á húðinni og veldur því að húðin hættir að framleiða sinn náttúrlega raka og verður þurr og sprungin. Í raun framkallar því vaselín þau einkenni sem það á að bæta. Framleiðendur nota það vegna þess hversu ódýrt hráefnið það er.
Propylene glycol/PEG/polyethylene glycol/polypropylene glycol
Þetta eru grænmetis-glýseról blönduð grjóna-alkóhóli sem hvort tveggja er náttúrlegt og það er gott. Venjulega er það blandað tilbúinni jarðolíu og notað sem raki í snyrtivörur. Efnin eru þekkt að því að valda ofnæmisviðbrögðum, útbrotum og exemi. Talin geta dregið úr frjósemi.
PVP/VA copolymer
Efni unnið úr petroleum og notað í hársprey, hármótunarvörur og aðrar snyrtivörur. Það er talið hættulegt sé því andað að sér þótt í litlu magni sé. Það getur skemmt lungu fólks, einkum þess sem er viðkvæmt fyrir.
Stearalkonium cloride
Er að hluta ammóníakefnasamband, notað í hárnæringu og krem, þróað af verksmiðjuiðnaðinum sem mýkingarefni fyrir textilefni. Þetta er ódýr og einföld blanda í hárnæringu og krem. Æskilegra er að nota prótín og jurtir sem innihaldsefni í hár- og snyrtivörur, enda mikilvægar hárinu til viðhalds náttúrlegri mýkt og glansi. Þetta efni veldur ofnæmisviðbrögðum og er eitrað.
Synthetic clolors
Notað til að gera snyrtivörur „fallegri” á litinn. Tilbúin litarefni, ásamt tilbúnum háralitum, ætti að forðast algjörlega. Merkt sem FD&C eða D&C og á eftir fylgir litur og númer. Dæmi: FD&C Red No. 6 / D&C Green No. 6. Margir tilbúnir litir hafa krabbameinsvaldandi áhrif. Innihaldi snyrtivara tilbúin litarefni, ætti ekki að nota hana.
Synthetic fragrances
Tilbúin ilmefni sem notuð eru í snyrtivörur, geta innihaldið allt að 200 mismunandi efni. Engin leið er að vita hvaða efni er um að ræða því á miðanum stendur aðeins „fragrance”. Hluti af óþægindum vegna þessara efna er höfuðverkur, svimi, útbrot, litabreytingar á húð, hósti, ógleði, húðpirringur og margt fleira. Ekki kaupa snyrtivörur ef í innihaldslýsingunni stendur „fragrances”. Þau fyrirtæki sem nota ekta ilmkjarnaolíur setja það alltaf í innihaldslýsinguna vegna þess hve dýrt hráefni hreinar ilmkjarnaolíur eru.
*Fyrir þá sem eru viðkvæmir getur verið mikill ami að tilbúnum ilmefnum þegar ekki er unnt að komast undan þeim eins og í almenningsfarartækjum, í leikhúsi, tónleikasal eða kvikmyndahúsi. Óskandi væri að fólk gerði sér almennt grein fyrir þessu og hætti að úða sjálft sig eða hárið með efnum sem innihalda tilbúin ilmefni og/eða önnur óæskileg efni sem smitast út í andrúmsloftið.
PEG og –eth/polyethylene/polyethylene glycol/oxynol
Mjög eitruð efni sem hækka sýrustig líkamans. Geta innihaldið ¼ dioxane sem talið er geta valdið krabbameini, vera hormónaraskandi og geta truflað innkirtlastarfsemi.
Methylchlorolsothiazolinone / methylisothiazoline
Þessi efni tengjast ofnæmi og vandamálum í taugakerfi.
Triclosan / triclocarban
Þessi efni geta ögrað starfsemi skjaldkirtils.
DMDM hydantoil ( imidanzolidinyl urea)
Eitruð efni sem hækka sýrustig líkamans. Finnast í svitaeyði, sjampói, handáburði og sumum möskurum (augnaháralit).
Formaldehyde
Talið mjög skaðlegt, er krabbameinsvaldandi og getur valdið taugaskaða. Finnst í naglalökkum og fleiri húðvörum.
*Feitletruð grein, merkt stjörnu, er innskot ábyrgðarmanns.
Síðast uppfært í maí 2011
